Single: Lâche - Fallenium
In de week van Internationale Vrouwendag (8 maart) brengt de Belgische artiest Fallenium onverwacht de Franstalige single Lâche uit. Het nummer stond gepland voor een later Franstalig album, maar werd versneld afgewerkt na het debat over vrouwveiligheid in het tv-programma De Afspraak. Wat de artiest vooral trof, waren niet de cijfers of de analyse, maar de verbazing bij sommige mannen.
“Wat me schokte is dat er nog altijd mannen zijn die oprecht verbaasd reageren wanneer vrouwen zeggen dat ze zich onveilig voelen. Die verbazing zegt alles. Ze toont hoe groot de kloof is tussen wat vrouwen dagelijks ervaren en wat mannen denken dat de realiteit is.”
Met Lâche — Frans voor “laf” — verschuift Fallenium het gesprek van daders naar omstaanders. “Daders zijn daders. Mannen die zich aan vrouwen vergrijpen, femicide, verkrachters… Het is uitschot. Ik hoop dat we het daarover eens zijn. Maar dit nummer gaat over het moment waarop je weet dat er iets misloopt, en toch zwijgt. Dat is geen neutraliteit.”
De comfortabele positie van de zwijger
In het nummer beschrijft Fallenium herkenbare situaties: vrouwen die ’s avonds hun sleutels tussen hun vingers klemmen, een telefoongesprek veinzen, sneller doorstappen. Tegelijk beschrijft de artiest mannen die het gedrag van andere mannen laten passeren — uit gemak, groepsdruk en/of conflictvermijding. Fallenium identificeert zich als non-binair en gebruikt hen/hun voornaamwoorden, maar wordt naar eigen zeggen door de buitenwereld “zo goed als altijd gelezen, benaderd en behandeld als een witte cisgender man”. Die perceptie, stelt de artiest, brengt ongevraagd en ongewild verantwoordelijkheid mee.
“Privilege betekent niet dat ik schuldig ben aan het feit dat vrouwen zich onveilig voelen. Maar wel dat ik mee verantwoordelijk ben voor de cultuur waarin dat kan blijven bestaan. Wie systematisch als man wordt gezien, benaderd en behandeld, krijgt ruimte, geloofwaardigheid en veiligheid cadeau. De vraag is wat je met die ruimte doet.”
De hardnekkige drang om te labelen
Fallenium verbindt het thema van omstandersgedrag aan een bredere maatschappelijke reflex: de obsessie met indeling. “We vinden het gelukkig vanzelfsprekend dat mensen hun geslacht niet ongevraagd en expliciet tonen in het openbaar. Maar tegelijk verwachten we wel dat iedereen zich zo kleedt en gedraagt dat we exact weten welk geslacht ze hebben. Dat is een vreemde, bijna hypocriete paradox." Volgens de artiest ligt de kern van veel ongelijkheid in die voortdurende categorisering. “Zolang we mensen blijven opdelen op basis van huidskleur, etniciteit, seksuele geaardheid en ook geslacht, blijven er machtsverschillen bestaan. Je ziet dat in veiligheid, in loon, in verwachtingen thuis, in hoe vrouwen bekeken en behandeld worden.”
Fallenium gaat nog een stap verder: “Als het geen impact heeft op de dienstverlening, is het vragen naar iemands geslacht even zinvol als vragen naar iemands horoscoopteken of oogkleur. We doen alsof het essentieel is, maar in veel contexten is het dat niet.” De songwriter beseft dat die visie voor sommigen radicaal klinkt. “Ik geloof pas in een echte doorbraak wanneer we elkaar niet meer primair zien als rassen, geslachten of seksuele labels, maar gewoon als mensen. Ik ben me ervan bewust dat dat voor veel mensen nog te abstract of te bedreigend klinkt.”
Geen makkelijke zondebokken
Tegelijk waarschuwt Fallenium voor simplistische verklaringen. “Online zie ik hoe snel het debat ontspoort in het aanwijzen van ‘de ander’. De racistische kaart wordt getrokken om vrouwonveiligheid exclusief bij bepaalde groepen te leggen. Maar wie vrouwveiligheid herleidt tot één gemeenschap, creëert vooral een comfortabele afstand tot zichzelf. Het is een manier om niet te hoeven kijken naar de eigen verantwoordelijkheid.”
Macht en grensoverschrijding, stelt de artiest, zijn geen monopolie van één cultuur of gemeenschap. Verwijzend naar onder meer #MeToo, het dossier rond Jeffrey Epstein en recente Belgische rechtszaken rond stalking, exhibitionisme, aanranding en voyeurisme, zegt Fallenium: “We worden er om de zoveel tijd opnieuw met onze neus op gedrukt. Toch slagen we er moeilijk in om verbanden te leggen en structureel te leren.”
Spiegel, geen slogan
Muzikaal is Lâche een Franstalig popnummer met een donkere, introspectieve ondertoon. Het begint als een persoonlijke bekentenis en groeit uit tot een maatschappelijke reflectie. Geen slogans, geen expliciete beschuldigingen — wel zelfonderzoek. “'Je suis la-la-la-la-lâche' klinkt aanstekelijk maar Lâche is geen klassiek protestlied. Het is een spiegel. Eerst voor mezelf. Hopelijk daarna ook voor anderen.”
Met de release in de week van Internationale Vrouwendag positioneert Fallenium zich nadrukkelijk in het maatschappelijke debat. Niet als morele autoriteit, maar als deelnemer die weigert nog langer weg te kijken.
Lâche is vanaf deze week beschikbaar op alle streamingplatformen.
