 1. Inleiding
Met de slogan 'Wereldwijd werken aan zekerheid' voert Wereldsolidariteit momenteel haar lentecampagne. In ons dossier gaan we op enkele dingen even in. De volledige campagne vind je op www.wereldburger.net.
Hoe zit het met onze verhoudingen in de wereld?
Als we in staat zouden zijn om de bevolking van de aarde terug te brengen tot een dorp met precies 100 inwoners, met al de huidige menselijke verhoudingen, dan zou het ongeveer lijken op wat hier volgt.
Er zouden zijn:
59 Aziaten
7 Europeanen
5 inwoners van Noord-Amerika
9 inwoners van Latijns-Amerika
20 inwoners uit Afrika
52 personen van het vrouwelijk geslacht
48 personen van het mannelijk geslacht
70 niet-blanken
30 blanken
70 niet-Christenen
30 Christenen
89 mensen zouden heterosexueel zijn
11 zouden homosexueel zijn
6 mensen zouden 59% van de welvaart van de gehele wereld bezitten en alle 6 zouden in de Verenigde Staten wonen
80 zouden in mensonwaardige omstandigheden leven
50 leven in steden
80 leven in minder ontwikkelde landen
70 zouden analfabeet zijn
35 zouden lijden aan ondervoeding
1 persoon zou nagenoeg dood zijn, 1 baby zou op het punt staan geboren te worden
1 (ja, werkelijk maar 1) zou een hogere opleiding hebben gevolgd
1 zou een computer bezitten
Kinderen die nu ter wereld komen hebben een levensverwachting van 75 jaar, tenminste als ze in meer ontwikkelde landen ter wereld komen. Worden ze in Afrika geboren daalt de levensverwachting tot 51.
Als we onze wereld in zo’n samengeperst perspectief bekijken dan is de noodzaak aan vorming en onderwijs verblindend duidelijk.
EN JIJ?
Als jij eten hebt in de frigo, kleren in je kast, een dak boven je hoofd en een plaats om te slapen, dan bij jij rijker dan 75 % van de wereldbevolking.
Als jij geld hebt in je portefeuille of op je bankrekening dan behoor je tot de 8% rijksten ter wereld.
Als jij deze boodschap kan lezen dan ben je een gelukzak want 2.000.000.000 mensen kunnen niet lezen.
Je hoeft je daar niet schuldig over te voelen. Neen. Soms kan je een kleine daad van solidariteit stellen, van verzet. En als we met velen zijn…
terug naar boven
2. Informele economie
 In veel landen kun je er niet naast kijken: de straatverkopers, schoenpoetsers, boeren, kappers ... Al die mensen werken zeer waarschijnlijk informeel. Ze verdienen hun brood in de informele economie. Dat betekent dat hun arbeid niet aangegeven is, niet gereglementeerd en sociaal onbeschermd.
In West-Europa is het een beperkt verschijnsel, in de meeste ontwikkelingslanden is het de voornaamste manier om aan de kost te komen.
Illegaal of normaal?
Bij ons wordt bijna alle arbeid geregeld door de wet en verplicht sociaal verzekerd.
- Werknemers doen solidair afstand van een deel van hun inkomen om anderen met tegenslagen of extra lasten financieel bij te staan (werkloosheid, ziekte, arbeidsongeschiktheid, kinderen ...). Ook werkgevers en de gemeenschap leggen hierin bij.
- Er zijn duidelijke reglementen voor werknemers (betaald verlof, gezondheid en veiligheid op het werk ...).
Werk dat niet aangegeven is, is illegaal (we noemen dat meestal zwartwerk).
Informele arbeid in de ontwikkelingslanden kunnen we niet illegaal of zwartwerk noemen. Het aangegeven en sociaal beschermd werk is er weggelegd voor een minderheid. Om te overleven moeten mensen dus wel een inkomen zoeken buiten de formele economie. Het is er geen kwestie van belastingontduiking (zoals bij ons), maar een manier om aan een inkomen te geraken.
Aantallen!
In Latijns-Amerika werkt gemiddeld 50 % informeel.
In Azië is het gemiddeld 70 à 80 %.
In Afrika werkt gemiddeld 50 % (Noord- en Zuid-Afrika) tot 70 à 90 % (Zwart-Afrika) informeel.
In West-Europa tussen 5 % (Scandinavische landen) tot 20 à 25 % (Italië en Griekenland).
In de Verenigde Staten ligt het informeel werk gemiddeld tussen 20 à 25 %.
De jongste 10 jaar is het informeel werk bijna overal toegenomen!
terug naar boven
3. Globalisering
 Door de lange jaren van toenemende liberalisering van de internationale handel is er een open vrijemarkteconomie gekomen over de hele wereld. Dat zorgt voor een heleboel gevolgen, die in de hele wereld voelbaar zijn, maar natuurlijk vooral bij hen die het minder goed hebben.
Arme landen moeten onder druk te snel hun economie openen voor anderen.
De armste landen hebben soms de laagste invoerrechten. Daardoor kunnen producten van andere landen goedkoper verkocht worden dan eigen streekproducten (wereldwijde concurrentiestrijd). In Mexico, Bangladesh en Indonesië gaat er op die manier bijvoorbeeld werk verloren omdat de kleermakers nu verkopers worden van ingevoerde kleding (die goedkoper is dan zelfgemaakte kleren).
Ondernemers produceren in de landen met de 'beste' voorwaarden.
Voor hen betekent dit goedkope arbeid, weinig milieukosten, minder beschermde arbeid .... Regeringen en vakbonden die daartegen in willen gaan, staan zwak, omdat werkgevers dreigen met verhuis naar een ander land.
Ook bij ons voelen we de gevolgen van de globalisering.
Veel bedrijven investeren in landen waar de arbeidskosten lager zijn. Vroeger ging het vooral om arbeidsintensieve industrie (kleding is grotendeels verhuisd naar Oost-Europa, het Verre Oosten). Nu gaan ook meer kapitaalsintensieve industrieën weg (Philips HAsselt, Renault, Ford ...). Hier probeert men de loonkosten te verlagen door de arbeid flexibeler te maken: interimarbeid, tijdelijke contracten, soepele ontslagprocedures ...
terug naar boven
4. Waardig werk
Iedereen heeft recht op waardig werk. Dit wordt in de Universele Verklaring van de Mensenrechten omschreven:
“Elke persoon heeft recht op werk, recht op de vrije keuze van zijn werk, recht op bescherming tegen werkloosheid.
Iedere persoon heeft recht, zonder enige discriminatie, op gelijk loon voor gelijk werk.
Iedere mens die werkt heeft recht op een rechtvaardige en voldoende vergoeding die hem en zijn familie, een bestaan verschaft conform met de menselijke waardigheid en die zal aangevuld worden, in het geval dit nodig is, met één of andere vorm van sociale bescherming.
Iedere persoon heeft het recht om een vakbond op te richten en zich te syndiceren om zijn rechten te verdedigen.
Iedere persoon heeft recht op rust, om te genieten van de vrije tijd, op een redelijke beperking van de arbeidstijd en op betaalde periodes van verlof.
Iedere persoon heeft recht op een gepast levensniveau dat hem en zijn familie gezondheid en welvaart verschaft, in het bijzonder: voeding, kleding, huisvesting, medische bijstand en de noodzakelijke sociale diensten. Hij heeft er eveneens recht op dat dit verzekerd is in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, weduwschap, ouderdom en andere gevallen waarin hij de bestaansmiddelen verliest onafhankelijk van zijn wil”.
terug naar boven
5. Wereldwijd werken aan zekerheid - invalshoek school
De lentecampagne van Wereldsolidariteit haalt zes thema's aan in het kader van 'Wereldwijd werken aan zekerheid'. Ziekteverzekering, bevallingsverlof, inkomen, school, pensioen en dopgeld.
 We bekijken hier de invalshoek 'SCHOOL' even uit hun campagnebrochure.
Shahida is 26 en werkt als huismeid in Bangladesh:
"We hebben twee kinderen. Ik ga poetsen en mijn man werkt in een atelier. Ons zoontje gaat vaak met hem mee om een beetje te helpen. Ik werk 12 uur aan een stuk, elke dag van de week. Van wat we samen verdienen kunnen we niet eens eten, laat staan de kinderen naar school sturen. Nochtans zou ik niet liever willen dan dat ze een beroep kunnen leren en later een goed loon verdienen…Maar als ik denk aan wat alles kost, de kleding, het eten, we kunnen amper de eindjes aan elkaar knopen… "
In veel Zuiders landen zitten kinderen niet op de schoolbanken, maar belanden ze op de werkvloer.Kinderarbeid is helemaal een informele aangelegenheid. Bescherming is totaal onbestaande. Misbruiken zijn wijd verspreid.
In Colombia bijvoorbeeld maakt de jeugd massaal deel uit van de "arbeidsmarkt". Kinderen werken er in kledingateliers, samen met hun ouders. Ze helpen in de confectie, pakken de kleding in, poetsen de machines, zorgen voor de bestellingen…Velen doen het na de schooluren, maar een grote groep gaat helemaal niet naar school en werkt de ganse dag.
Ook partners van Wereldsolidariteit zetten zich in om jongeren kans te bieden op vorming en bijscholing om hun arbeidspositie te versterken:
De KAJ van Paraguay wordt geconfronteerd met duizenden jongeren die van het platteland naar de stad komen, op zoek naar werk. Johny, één van de verantwoordelijken, aan het woord:
"Heel veel jongeren komen van het platteland naar Asunción, de hoofdstad. Met wat geluk kunnen ze de kost verdienen met straatverkoop, met poetsen, in één of ander clandestien atelier. Veel jonge meisjes vinden werk als meid: ze worden op een schandelijke manier uitgebuit: schamele lonen, geen sociale zekerheid, geen vergoeding voor nachtwerk, totaal afhankelijk van hun baas.
De JOC brengt deze meisjes in het weekend samen in een speciale ontmoetingsruimte: een plek voor sociale contacten, maar ook voor informatie en vorming over wat hun rechten zijn en hoe ze die kunnen afdwingen. We beschouwen ons als een vakbond van dienstmeisjes. We onderhandelen met de werkgevers van de meisjes om hen kans te geven verder te studeren.
De "Hogar" zoals het trefpunt heet, is tevens een draaischijf voor een netwerk met andere organisaties. We werken samen met een vereniging van kindarbeiders, met LUNA die zich het lot van seksueel uitgebuite kinderen aantrekt, met religieuzen… Dat stelt ons in staat om meer jongeren te bereiken en ons actieterrein te verruimen, o.m. naar juridische bijstand en acties om de wetgeving te beïnvloeden en de toepassing van arbeidsrechten af te dwingen".
terug naar boven
6. Actie!
Wereldsolidariteit heeft een heleboel materiaal om deze campagne aan iedereen te laten kennen! Er is een spetterende quiz, een video, opwarmer, bezinningstekst, powerpointpresentatie, getuigen van inleefreizen ...
Want eerst moet je goed ingelicht zijn om daarna te kunnen handelen:
De net-werk-kaart
een speciale stickerkaart met stickertjes die overal goed zichtbaar moeten geplakt worden.
 Arctotis Grandis ... watte?
Dat is de Latijnse naam van de Zuid-Afrikaanse margriet.
Ze worden als bloemzaad verkocht aan 3 euro
(jij zaait bloemen, zij oogsten een toekomst).
 Word Wereldburger
Dit kan simpel door een gift te storten op het campagnerekeningnummer: 799-5500000-05 (melding: lentecampagne).
elke wereldburger krijgt de Wereldburgerkrant en een fiscaal attest.
terug naar boven |
