 1. Inleiding
250 000 kinderen en jongeren zijn al enkele maanden aan de slag met hetzelfde jaarthema ‘VerdraaiDe Wereld’: KAJ, Chirojeugd Vlaanderen, FOS Open Scouting, Interdiocesane Jeugddienst, Jeugdbond voor Natuur en Milieu, Jeugd en Gezondheid, Jeugd Rode Kruis, KLJ, KSJ-KSA-VKSJ en VVKSM.
Ze pakken een jaar lang (deelaspecten van) Duurzame Ontwikkeling aan in hun dagelijkse werking, maar zullen ook een paar keer samen naar buiten treden met acties, spel en feest.
Logische partners in dit werkjaar zijn de organisaties van de noordzuidbeweging en de milieusector.
terug naar boven
2. Oproep droombox!
Dromen van jongeren gezocht!
 Dromen,
dromen van een betere wereld,
dromen van een wereld zoals wij hem wel zien zitten.
Dit is een oproep!
We hebben jullie dromen nodig.
We moeten weten waarvan jullie dromen, hoe jullie het leven zien over ongeveer 10 jaar. Want enkel als we onze eigen dromen kennen, weten we in welke richting we de wereld moeten verdraaien. Hoe we die dromen bereikbaar kunnen maken ... hoe we de wereld beter kunnen maken.
Klik op het 'droombox'-logo hierboven om naar de KAJ-site te gaan en je dromen in te vullen ...
(Indien je geen lid bent van de KAJ, vul dan bij afdeling 'JONGERENPLANEET' in!)
terug naar boven
3. Algemene info
Dit jaarthema gaat over duurzame ontwikkeling, deze term zullen we even verduidelijken!
Volgens de ‘definitie’ is Duurzame Ontwikkeling
“een ontwikkeling die tegemoet komt aan de behoeften van de huidige generaties zonder de mogelijkheden van de toekomstige generaties in gevaar te brengen om het zelfde te doen.”
Deze definitie wordt meestal uitgelegd als volgt:
Ten eerste gaat het om de behoeftebevrediging van de huidige generaties, dus van alle mensen die nu leven. Zij hebben recht op een kwaliteitsvol en waardig leven, zonder honger, zonder ziektes, niet bedreigd door milieuvervuiling en niet op de vlucht voor oorlog of geweld.
En ten tweede hebben ook de volgende generaties, onze kinderen, daar recht op. We moeten zo leven en ontwikkelen dat we de mogelijkheden van onze kinderen niet in gevaar brengen.
Dat wil zeggen, ten derde, dat we de grenzen van wat de natuur aankan, de ‘draagkracht’ van de aarde, niet mogen overschrijden.
Daarnaast heeft Duurzame Ontwikkeling drie ‘dimensies’, of beter, het gaat over drie domeinen van ons leven:
1. De sociale dimensie: de ontwikkeling moet rechtvaardig zijn op wereldvlak. En dat zowel voor mensen in het Zuiden als in het Noorden.
2. De economische dimensie: er moet geproduceerd worden zodat aan de behoefte bevrediging van iedereen voldaan kan worden.
3. De ecologische dimensie: de ontwikkeling moet ecologisch zijn, ze moet rekening houden met wat de aarde aankan (de‘draagkracht’ van onze aarde).
terug naar boven
4. De ecologische voetafdruk
Wanneer we spreken over duurzame ontwikkeling, de nood om meer ecologisch te
leven, blijft meestal ongrijpbaar vaag wat dat dan wel is, een ‘ecologische
levensstijl’? We hebben een soort barometer nodig om te meten hoe we echt
duurzaam kunnen leven. De ecologische voetafdruk is daarvoor uitstekend geschikt.
Maak je mee kennis?
 De basisvragen zijn:
Hoeveel aarde is er beschikbaar? En: Hoeveel aarde nemen we
als mensen hiervan in? Al wat we consumeren, moet door onze vruchtbare aarde
immers geproduceerd worden. En alle afval die we veroorzaken, moet door diezelfde
aarde worden verwerkt. Er is 11,3 miljard hectaren vruchtbare aarde beschikbaar.
Nochtans betekent dit per aardbewoner maar 1,8 hectaren. Als we ook nog wat
ruimte reserveren voor biodiversiteit, ‘wilde natuur’, blijft er voor elk van ons nog 1,6
ha over.
Deze ruimte moet ons hele consumptiegedrag dragen: alle
landbouwgewassen, bebouwde grond, afvalstoffen, recreatieruimte enz. die we
verbruiken, innemen, wegwerpen …
Hoeveel ruimte nemen we nu al in? Dit berekenen is een immense oefening. Maar
het kan. En wat blijkt? Per aardbewoner nemen we nu al gemiddeld 2,2 hectare in.
Dit is veel meer dan de beschikbare oppervlakte.
Hoe kan dit? Het heeft te maken
met het feit dat we de grond niet duurzaam gebruiken, maar wel ‘verbruiken’: we
putten de vruchtbare aarde uit, verliezen en vervuilen ze …
Terwijl een duurzaam
gebruik ervoor zou zorgen dat ook toekomstige generaties goed kunnen leven op
aarde. Elke Belg neemt gemiddeld 4,9 ha in beslag, een Amerikaan 9,5 ha, een
Indiër 0,8 ha.De voetafdruk is dus niet enkel de maatstaf van ecologische
duurzaamheid, maar ook van de ongelijkheid tussen Noord en Zuid, tussen arm en
rijk.
Hoe groot is jouw ecologische voetafdruk? Test het zelf met deze scan: klik hier!
terug naar boven
5. Tips en weetjes
Watertips:
 - Misschien is de beste manier om water te sparen een dagje zonder vlees of zonder
koffie? Eén kopje koffie kost immers 150 liter water. En één kilogram vlees kost al gemakkelijk 16.000 liter water. Meer info op http://www.waterfootprint.org
-
Drinkwatervoorraden zijn beperkt, daarom moeten we er spaarzaam mee omspringen. Hemelwater (of regenwater) laat zich gemakkelijk opvangen, als een geschenk uit de hemel. Je gebruikt het voor waterspelletjes, om de vloer te schuren en om de toiletten te spoelen.
-
Een kraan die blijft openstaan tijdens het tanden poetsen = ongeveer 1000 liter per jaar = 10 volle baden!
-
Leg een baksteen in het waterreservoir van het toilet, zo kan je al heel wat water besparen!
- Spaardouchekoppen in de doucheruimten
- Waskranen met een drukknop
-
Lekkende kranen snel repareren
 - Om water schoon te maken en ervoor te zorgen dat het bij ons thuis uit de kraan stroomt, is energie nodig. Door zuinig om te gaan met water bespaar je dus energie!
Energietips:
- Zet toestellen volledig uit in plaats van met de afstandsbediening, want ook in 'standby' verbruiken ze nog veel energie.
-
De oplader van je GSM verbruikt ook stroom als hij nog in het stopcontact zit zonder dat je GSM oplaadt!
- Dimmers op een lamp? De lamp verbruikt nog steeds 3/4 van de normale energie. Beter is om lampen met minder watt te gebruiken.
- Een dimmer verbruikt ook nog stroom als de lamp uit is, omdat hij onder spanning blijft staan. Plaats daarom een aan-uit schakelaar tussen de dimmer en het stopcontact.
 - Koken op aardgas geniet de voorkeur. Het is ongeveer de helft goedkoper dan koken op een klassiek elektrisch fornuis!
-
In de keuken bespaar je veel energie door de koelkasten of diepvriestoestellen niet naast warmtebronnen te plaatsen. Anders verbruiken ze meer elektriciteit. Plaats je koelkast op de meest koele en schaduwrijke plaats in de keuken.
Voedsel voor de vuilnisbak?
Per jaar gooit een huishouden gemiddeld 110 tot 165 kilo voedsel weg. Dat is niet alleen een verspilling van het voedsel zelf, maar ook van de energie die nodig is geweest voor het telen, bewerken, verpakken, bewaren en vervoeren van de voedingsmiddelen. Minder energie verbruiken is belangrijk voor het verminderen van klimaatverandering. En het is jammer van het geld: per jaar verdwijnt er gemiddeld 330 euro in de vuilnisbak.
 Duurzame groenten
Binnenlandse groenten vergen minder transport om ze naar de winkel te krijgen. Dat betekent minder brandstofverbruik, minder vervuiling bij het vervoer en minder energieverbruik bij de opslag.
Seizoensgroenten kopen is ook geen slecht idee. Een kilo tomaten bijvoorbeeld geteeld in een serre in de winter, gebruikt 100 keer zoveel energie als normaal geteelde tomaten. Niet-seizoensgroenten zijn daarom ook duurder.
Rijk & arm
De 225 rijkste mensen op aarde beschikken samen over zo’n 1.000 miljard dollar, evenveel als het gezamenlijk jaarlijks inkomen van de helft van de wereldbevolking. In 1991 blijkt het rijkste vijfde van de wereldbevolking zich ongeveer 85 procent van de rijkdom toe te eigenen, het armste moet het stellen met minder dan 1 procent.
 Dat rijkste vijfde is goed voor zo’n 1,2 miljard mensen en valt praktisch volledig samen met de bevolking van de industrielanden, het armste vijfde situeert zich voor een groot deel in Afrika. Drie miljard mensen – dat is de helft van de wereldbevolking – moet het stellen met minder dan 2 dollar per dag.
Opgesplitst naar een paar belangrijke consumptiecategorieën blijkt het rijkste vijfde van de wereld 45% van alle vlees en vis te consumeren (het armste vijfde 5%), 58% van alle energie (het armste vijfde minder dan 4%), 84% van alle papier (het armste vijfde 1,1%) en beschikt het rijkste vijfde over 74% van alle telefoonlijnen (het armste vijfde 1,5%) en over 87% van alle auto's (het armste vijfde minder dan 1%).
terug naar boven
6. Links
www.kansopgezondheid.nl |
Klik op de Survival Calculator en check eens hoe lang je met jouw levensstijl elders in de wereld zou leven … |
www.verdraaidewereld.be |
Dé officiële en enige echte website van het gemeenschappelijk jaarthema. Een massa informatie en heel wat nuttige links naar alle deelnemende verenigingen en organisaties. |
www.duurzame-info.be |
Bent u thuis, op school of op het werk en zoekt u heldere informatie over duurzame ontwikkeling? Dan bent u hier op het juiste adres.
|
www.globelink.be |
Vlaamse Jeugddienst die het gemeenschappelijk jaarthema coördineert. |
www.11.be |
Portaalsite van de Vlaamse Noord-Zuid bewegingen |
www.wereldsolidariteit.be |
Wereldsolidariteit is de derdewereldorganisatie van de christelijke arbeidersbeweging. Centraal in hun werking staat de strijd voor menswaardig werk wereldwijd. |
www.oxfam.be |
Oxfam-Wereldwinkels is een eerlijke handelsorganisatie. Ze werken rond de onrechtvaardigheid in de wereld, vooral dan op het vlak van handel. Ze lobbyt bij overheden en bedrijven om iets aan die onrechtvaardigheid te doen. En ze biedt de consumenten een concreet alternatief: producten van eerlijke handel. |
www.broederlijkdelen.be |
Broederlijk Delen laat groepen mensen uit het zuiden hun eigen plannen uitvoeren |
www.vredeseilanden.be |
Vredeseilanden is een onafhankelijke en pluralistische Belgische niet gouvernementele organisatie voor ontwikkelingssamenwerking die zich specialiseert in voedselzekerheid. Zij komen op voor inclusieve ontwikkeling in een wereld, waarin samen leven een voorwaarde is om te overleven. |
www.vodo.be |
Het Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling (VODO vzw). Het Overleg wil het maatschappelijk debat over duurzame ontwikkeling stimuleren door het opzetten van gezamenlijke initiatieven, beleidsbeïnvloeding, studiewerk. |
www.voetafdruk.be |
Website voor het berekenen van je ‘ecologische voetafdruk. |
www.vormen.org |
Een website met heel wat informatie én activiteiten rond mensenrechten en rechtvaardigheid. Op zoek naar een activiteit? Dit is the place to be! |
www.ecolife.be |
Ecolife is een organisatie die actiemodellen op maat ontwikkelt en uitvoert. Deze zijn gericht op een zo ruim mogelijke groep mensen met de bedoeling hen aan te zetten tot ecologische gedragsverandering. Zo wil Ecolife zichtbaar bijdragen tot de realisatie van een duurzame wereld. |
www.cocosnet.be |
Biliotheeknetwerk van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging: als je meer achtergrondinformatie zoekt. |
www.wereldcentrum.be |
Een samenwerkingsverband tussen Noord-Zuidorganisaties, educatieve diensten en het provinciebestuur Oost-Vlaanderen. Zij willen de educatieve werking in verband met mondiale en interculturele thema's aan moedigen en coördineren. |
www.ikbenverkocht.be |
Max Havelaar, Oxfam-Wereldwinkels en Vredeseilanden, drie ontwikkelingsorganisaties roepen zoveel mogelijk mensen op voor duurzame consumptie en productie en voor eerlijke handel. |
terug naar boven
|
