1. Tewerkstelling
1.1. Wie mag werken als jobstudent?
 Leeftijd:
- Meerderjarige studenten (minstens 18 jaar) kunnen zonder voorbehoud werken.
- Wie jonger is dan 15 mag NIET als jobstudent werken (anders kinderarbeid)
- Minderjarigen tussen 15 en 18 mogen studentenarbeid verrichten als hun voltijdse leerplicht beëindigd is. De voltijdse leerplicht eindigt op 16 jaar of op 15 jaar als de leerling op die leeftijd reeds de eerste twee jaren van het secundair onderwijs heeft beëindigd. De meeste jobstudenten kunnen dus vanaf 15 jaar aan de slag.
1.2. Wanneer mag een student werken?
Een student kan zowel tijdens het school- of academiejaar als tijdens de vakantieperiodes werken. Studentenarbeid is dus geenszins synoniem met vakantiewerk.
terug naar boven
2. Rechten en plichten
2.1. Contract
Een jobstudent moet steeds een contract hebben, ten laatste de dag waarop hij begint te werken. Zonder contract beginnen te werken en bijvoorbeeld in de namiddag het contract in orde brengen kan niet. Het moet gebeuren vooraleer men de eerste minuut werkt.
De werkgever is verplicht om dit te doen. Dit contract moet in twee exemplaren opgemaakt worden: één exemplaar voor de werkgever en één voor de student-werknemer.
Het contract moet vermelden:
- De naam, geboortedatum en eventueel verblijfplaats van de student
- De naam, adres en verblijfplaats van de feitelijke werkgever
- De begin- en einddatum van de tewerkstelling
- De plaats van tewerkstelling
- Een beknopte functieomschrijving, dit is wat de jobstudent moet doen.
- De lengte van de eventuele proefperiode
- Een uurrooster per week (de werkuren).
- De aanvang en het einde van de gewone arbeidsdag, het tijdstip en de duur van de rusttijden en de dagen van regelmatige onderbreking van de arbeid.
- Het loon en eventuele voordelen in natura zoals bijvoorbeeld kost en inwoon.
- De datum van uitbetaling.
- De eventuele plaats van huisvesting.
- De toepassing van de Wet van 12.04.'65 op de bescherming van het loon.
- Het bevoegd paritair comité, dit wil zeggen de sector waarin er gewerkt wordt.
- Het adres en telefoonnummer van de bedrijfs- of interbedrijfsgeneeskundige dienst.
- De plaats waar de verbandkist te vinden is, de naam van de persoon die verantwoordelijk is voor de EHBO en waar, hoe je deze persoon kan bereiken.
- Indien er een vakbondsafvaardiging, ondernemingsraad en/of comité voor preventie en bescherming op de werkvloer is: namen en contactmogelijkheden.
- Het adres en het telefoonnummer van Toezicht op de sociale wetten van het district waarin de student wordt tewerkgesteld.
De student-werknemer moet eveneens ingeschreven worden in het personeelsregister.
De student-werknemer moet op de eerste werkdag ook een afschrift van het arbeidsreglement ontvangen.
2.2. Zwartwerk
Alhoewel het aantal officiële overeenkomsten voor tewerkstelling van studenten de laatste jaren spectaculair is gestegen gaan toch nog heel wat jobstudenten (bewust of onbewust) in het zwart werken. Over het precieze aantal zwarte studentenjobs bestaan uiteraard geen cijfers, maar de ACV-Jongeren en de VZW Jobwerking krijgen nog steeds heel wat vragen en klachten over zwartwerk, wat ons dan ook laat vermoeden dat het er nog veel in het zwart gewerkt wordt.
Zwartwerk ziet er op het eerste moment vrij winstgevend uit, maar als je het van naderbij bekijkt, zal je zien dat de eventuele voordelen dikwijls niet op wegen tegen de vele gevaren die aan zwartwerk verbonden zijn:
- Zwartwerkers hebben bij conflicten met de werkgever geen been om op te staan.
- Voor zwartwerkers wordt meestal geen arbeidsongevallenverzekering afgesloten. Als je een arbeidsongeval krijgt, sta je er helemaal alleen voor.
- Veel jobstudenten aanvaarden een zwarte job omdat ze denken dat ze bij een officiële job een groot deel van hun loon zullen moeten afdragen aan de belastingen en de RSZ. Voor veel jobstudenten geldt dit argument echter niet.
- En last but not least is zwartwerk illegale tewerkstelling. De Sociale Inspectie zal, wanneer een student betrapt wordt op zwartwerk haar vaststellingen overmaken aan de bevoegde belastingsdienst en het kinderbijslagfonds van de student. De financiële gevolgen zijn niet van de poes.
 2.3. Proeftijd
De overeenkomst voor tewerkstelling van studenten kan een beding van proeftijd (proefperiode) bevatten. De proefperiode is minimum 7 dagen en mag niet langer zijn dan 14 dagen. Wanneer er noch in het contract noch in het arbeidsreglement iets vermeld is betreffende de duur van de proefperiode, dan bedraagt deze automatisch 7 dagen.
Tijdens de eerste 7 dagen van de proefperiode kan de overeenkomst niet beëindigd worden, tenzij om dringende redenen . Dit betekent ook dat de student recht heeft op een gewaarborgd loon voor 7 dagen. Indien de overeenkomst voor deze 7 dagen wordt verbroken, dan heeft de student recht op een verbrekingsvergoeding gelijk aan het loon voor 7 dagen.
terug naar boven
3. RSZ-bijdragen
3.1. Studentenwerk buiten de zomervakantie (januari – juni en oktober – december)
Je kan buiten de zomervakantie (van januari tot juni, oktober tot december) werken, met een studentenovereenkomst, aan een verlaagd sociaal zekerheidstarief. Dit tarief bedraagt voor de student 4,5%. De werkgever betaalt 8%.
Om recht te hebben op deze regeling moet je, aan alle volgende voorwaarden samen voldoen:
- je werkt max. 23 werkdagen buiten de periode juli – augustus – september. Hou er rekening mee dat ieder begonnen werkdag telt als een dag, ongeacht het aantal uur dat je die dag werkt.
- Je werkt enkel buiten de periodes van verplichte aanwezigheid in de onderwijsinstelling.
- Je bent aangeworven met een overeenkomst voor tewerkstelling van studenten
- Je werk(te) niet meer dan 23 dagen tijdens de zomervakantie van hetzelfde kalenderjaar.
3.2. Studentenwerk tijdens de zomervakantie (juli, augustus, september)
Tijdens de zomervakantie (juli-augustus – september) wordt op het loon van een jobstudent een sociale zekerheidsbijdrage afgehouden van 2,5%. De werkgever betaalt 5% sociale bijdrage.
De werkgever betaalt 8%.
Om recht te hebben op deze regeling moet je, aan alle volgende voorwaarden samen voldoen:
- Je bent aangeworven met een overeenkomst voor tewerkstelling van studenten
- je mag in totaal max. 23 werkdagen werken – bij alle werkgevers samen – tijdens de maanden juli, augustus en september. Hou er rekening mee dat ieder begonnen werkdag telt als een dag, ongeacht het aantal uur dat je die dag werkt.
- Je werk(te) niet meer dan 23 dagen buiten de zomervakantie (januari tot juni, oktober tot december) van hetzelfde kalenderjaar en dit ongeacht welke afhouding van sociale zekerheid.
3.3. Stop je met studeren eind juni?
- Dan kan je, als schoolverlater, nog werken van januari tot en met juni met een studentenovereenkomst en aan verlaagde sociale zekerheidsbijdrage van 4,5% werken gedurende 23 werkdagen.
- Je mag tijdens de zomermaanden nog werken met een studentenovereenkomst aan verlaagde RSZ-bijdrage van 2,5% tot maximum 23 werkdagen.
- Je mag tijdens je wachttijd na 1 oktober echter niet meer werken met een studentenovereenkomst met verlaagde sociale bijdrage. Jij en je werkgever betalen dan een volledige sociale zekerheidsbijdrage.
Hou er rekening mee dat je wachttijd verlengt met het aantal dagen dat je werkt onder het systeem van de verlaagde bijdragen (2,5%). Je wachttijd verkort met het aantal dagen dat je gewerkt hebt sinds 1 oktober 2005 aan een sociale zekerheidsbijdrage van 4,5% of 13,07%.
3.4. Stop je midden in het schooljaar met je studies?
Je kan, tijdens de wachttijd, niet werken aan verlaagde sociale zekerheidsbijdragen. Ook niet tijdens de zomermaanden.
 3.5. Andere gevallen van niet-onderwerping aan de RSZ
- Bepaalde activiteiten in de socio-culturele sector die maximum 25 kalenderdagen per werkjaar bedragen. (bijvoorbeeld speelpleinmonitoren). Voorafgaand aan elke tewerkstelling moet aangifte worden gedaan bij de Sociale Inspectie van het Ministerie van Sociale Zaken op daartoe bestemde formulieren.
- Sommige studenten werken als huishoudhulp. Ook deze arbeidsprestaties zijn onder bepaalde voorwaarden niet aan RSZ onderworpen:
- Seizoenarbeid tijdens bepaalde vastgestelde periodes in de land- en tuinbouw (plukken van aardbeien, hop- en tabaksoogst,...)
terug naar boven
4. Recht op kinderbijslag?
Je bent nog geen 18 jaar:
Tot 31 augustus van het jaar waarin de jobstudent 18 wordt, heb je onvoorwaardelijk recht op kinderbijslag.
Je bent 18, studeert in het hoger of universitair onderwijs:
Om na je 18 jaar kinderbijslag te bekomen, moet je voldoen aan volgende voorwaarden:
- je bent nog geen 25 jaar
- je bent, ten laatste op 30 november, ingeschreven in het hoger onderwijs voor minstens 27 studiepunten per academiejaar. Dit mag in één of meerdere onderwijsinstellingen zijn.
Studentenarbeid heeft gevolgen op kinderbijslag voor studenten in het hoger- of universitair onderwijs.
- Tussen 2 academiejaren mag je, als student, de hele zomervakantie (juli, augustus en september) werken zonder uur- en inkomstenbeperking.
- Tijdens het academiejaar mag je maximum 240 uren per kwartaal werken.
1ste kwartaal (januari, februari, maart) |
Max. 240 uren |
2de kwartaal (april, mei, juni) |
Max.240 uren |
3de kwartaal (juli, augustus, september) |
Geen uurbeperking |
4de kwartaal (oktober, november, december) |
Max. 240 uren |
 Opgelet!
- Om recht te hebben op kinderbijslag voor het 3de kwartaal (= zomervakantie) moet je recht hebben op kinderbijslag gehad hebben in het 2de kalenderkwartaal.
- Overschrijd je binnen een kwartaal de 240 uren? Dan ben je voor dat gehele kwartaal (= 3 maanden) je kinderbijslag kwijt. Indien je dus voor het 2de kwartaal meer dan 240 uur werkt, verlies je dus kinderbijslag voor het 2de en het 3de kwartaal. Dit wil zeggen: dan ontvang je 6 maanden geen kinderbijslag.
Regeling voor schoolverlaters
- De jobstudent-schoolverlater behoudt het recht op kinderbijslag tijdens de laatste zomervakantie, indien hij tijdens die zomervakantie minder werkt dan 240 uren. Voor leerlingen uit het secundair onderwijs loopt de vakantie tot 1 september. Voor studenten uit het hoger onderwijs loopt de vakantie tot 1 oktober.
- Tijdens de wachttijd verlies je je kinderbijslag voor elke maand dat je meer hebt verdiend dan 461,83 euro bruto.
terug naar boven
5. Fiscaliteit
5.1. Als kind ten laste
Een student is voor het inkomstenjaar 2008 (aanslagjaar 2009) fiscaal ten laste als aan deze 3 voorwaarden is voldaan:
EN: De student maakt op 1 januari 2009 (het aanslagjaar) deel uit van het gezin. Studenten die op internaat of op studentenkamers verblijven of die in het buitenland studeren worden geacht nog deel uit te maken van het gezin.
EN: De student mag in 2008 (het inkomstenjaar) niet meer dan 2.700 euro netto eigen bestaansmiddelen ontvangen hebben. Het netto belastbaar inkomen mag 3.910 euro bedragen indien hij ten laste is van een alleenstaande ouder én 4.960 euro indien hij /zij (=de student is dus én gehandicapt én heeft alleenstaande ouder) bovendien een handicap heeft. (Let op: om deze bedragen te berekenen moet je ook rekening houden met het eventuele alimentatiegeld dat de student ontvangt).
5.2. Zelf belastingen betalen als student
Zelf moet een jobstudent pas belastingen wanneer zijn netto bestaansmiddelen op jaarbasis hoger dan 6.150 euro. Als je je netto bestaansmiddelen op jaarbasis berekent, om te weten of je je wel of niet zelf belastingen moet betalen, mag je rekening houden met een forfaitaire onkostenvergoeding vanaf 27,2%.
terug naar boven
6. Veiligheid en verboden arbeid
Jobstudenten lopen een veel groter risico op arbeidsongevallen dan gewone vaste werknemers. De oorzaken voor het hoge aantal arbeidsongevallen zijn vrij voor de hand liggend.
Jobstudenten hebben meestal geen enkele werkervaring, ze hebben nooit gehoord van veiligheid en gezondheid op het werk, ze zijn niet in staat om risico’s te herkennen, ze durven geen eisen stellen en ze weten niet bij wie ze met hun vragen terechtkunnen.
 De wet verplicht de werkgever om een aantal bepalingen inzake veiligheid en gezondheid na te leven.
- De werkgever dient een analyse van de risico’s uit te voeren waaraan jongeren bij hun arbeid blootgesteld kunnen zijn.
- Als een risico wordt vastgesteld, dan moet de werkgever de nodige preventiemaatregelen nemen.
- De werkgever moet jongeren inlichten over de mogelijke risico’s en de beschermingsmaatregelen. Hij is dus verplicht om te zorgen voor een goed onthaal en voor het verschaffen van de nodige persoonlijke beschermingsmiddelen. De werkgever dient ook te zorgen voor een aangepaste vorming inzake veiligheid.
- Jongeren mogen bepaalde werkzaamheden niet verrichten. In de wetgeving worden bepaalde jobs opgesomd die verboden zijn.
- Jobstudenten, jonger dan 18 jaar, moeten voor hun eerste tewerkstelling aan een medisch onderzoek worden onderworpen.
terug naar boven
7. Studentenarbeid via een interimkantoor
Het is perfect mogelijk en wettelijk voor een student om als uitzendkracht te werken. Je kan zelfs werken met een studentenovereenkomst bij verschillende interimkantoren. In dat geval wordt de student beschouwd als uitzendkracht en zijn de wettelijke bepalingen i.v.m. uitzendarbeid van toepassing (zie ACV-brochure over uitzendarbeid).
terug naar boven
8. ACV-Enter
 Studenten en schoolverlaters in wachttijd kunnen aansluiten bij ENTER, het GRATIS jongerenlidmaatschap van het ACV.
Als ENTER-lid krijgt je gratis informatie en rechtsbijstand als jobstudent, een driemaandelijks jongerenmagazine, informatie over sociaal-economische thema’s voor je eindwerk en informatie over studietoelagen. Vraag, als jobstudent, ook hun gratis brochure “Lonend Studentenwerk” aan. Want een verwittigd jobstudent, is er 2 waard.
Heb je nog een vraag? Dan kan je hiervoor terecht via op hun website of via e-mail (jongeren@acv-csc.be).
Dus surf gerust naar www.acv-enter.be voor meer informatie omtrent jobstudentenwerk.
terug naar boven |
