1. Inleiding
Wist je dat …
… 15 op 100 Belgen minstens één keer in hun leven afrekenen met een zware depressie?
… 3 tot 7 op 100 jongeren tussen 12 en 18 jaar depressief zijn?
… er nog steeds een groot taboe rust op depressie?
… praten over sombere gevoelens heel belangrijk is en vaak erger kan voorkomen?
In dit dossier komen jongeren zelf aan het woord. Zo hoor je het ook eens van leeftijdsgenoten. Je treft hierin info over sombere gevoelens, tips om een sombere bui bij jezelf of bij een vriend(in) te lijf te gaan, en een eerste aanzet om met je vrienden, ouders, leraar of … te praten over je gevoelens. Dit dankzij SKRATSJ, de CM-jongerenservice.
terug naar boven
2. Zie je het even niet meer zitten?
 Als je het even niet ziet zitten, ben je niet noodzakelijk depressief. Iedereen zit wel eens met zijn handen in het haar door die stomme gevoelens die precies je hele leven gaan bepalen. Gelukkig verdwijnen deze gevoelens meestal even plots en onopvallend als ze gekomen zijn. Tijdens die ‘down’-momenten heb je nergens zin in: niet om naar school te gaan, niet om met je vrienden op stap te gaan, niet om te slapen, niet om te eten … zelfs geen zin om te niksen!
Iedereen maakt af en toe wel iets vervelends mee, denk maar aan:
- je eerste lief die het uitmaakt
- die leraar die net op het ultieme moment ontdekt dat je een spiekbriefje in de mouw van je pull hebt gestoken
- die knappe kerel die nu net geïnteresseerd is in je beste vriendin
- dat slechte rapport waarmee je naar huis moet
- dat rotweer terwijl je nu net een lange fietstocht met je vrienden had gepland
- die ruzie met je moeder omdat je kamer weer niet opgeruimd was
Je kan het lijstje zeker oneindig verlengen, maar gelukkig bestaan er ook een massa oppeppers die je weer een “up”-gevoel geven.
terug naar boven
3. Oppeppers
Je hebt geen pilletje nodig om sombere gevoelens te verdrijven. Elke jongere heeft zo wel zijn op maat geschreven opkikkers. Oppeppers helpen je immers om je weer beter te voelen en bestaan gelukkig in alle maten en formaten.
En hoe zit het met jou? Wat doe jij als je je ‘ff down’ voelt ? Hieronder alvast een paar recepten van jongeren. Kruis aan wat je aanspreekt en vergelijk je lijstje misschien eens met dat van een goeie vriend of vriendin. Misschien kan je elkaar nog heel wat nuttige oppeppers aan de hand doen!
- vrienden/vriendinnen opzoeken en al mijn miserie uitspuwen
- radio loeihard zetten en meebulderen
- zakgeld uitgeven aan nutteloze dingen
- lekker zot doen
- sporten
- rommel maken in mijn kamer
- creatief bezig zijn; alles tekenen wat in me opkomt
- goed gaan fuiven, uitleven op de dansvloer
- gitaar spelen
- terugdenken aan positieve momenten zoals toffe fuiven, vakantie, …
- troost zoeken bij mijn lief
- de natuur in trekken voor een stevige wandeling |
- skaten
- pinten pakken met vrienden
- op de brommer lekker uitwaaien
- bergen chocolade en snoep eten
- in het jeugdhuis vrienden opzoeken
- een goede CD kopen
- chatten
- telefoneren naar Jan en alleman
- met mijn moeder babbelen
- lekker in de zetel nestelen en een filmp bekijken
- ……………………………………………………
- …………………………………………………… |
terug naar boven
4. Tips om je vrienden te helpen
Wat doe je als een vriend(in) zich ‘ff down’ voelt? Het is niet altijd makkelijk om de juiste woorden te vinden of om te weten wat je kunt doen om iemand op te beuren. Dat moet ook niet. Er zijn voor elkaar lost vaak al veel op. We geven je alvast een paar tips.
 - Probeer met je vriend(in) te praten of geef in elk geval aan dat je hem/haar niet in de kou laat staan.
- Geef af en toe een complimentje.
- Laat blijken dat je vriend(in) steeds op je kan rekenen.
- Probeer je geduld niet te verliezen.
- Nodig hem/haar uit om samen iets te ondernemen.
- Zoek samen naar een geschikte “oppepper”.
- Respecteer het tempo van je vriend(in). Misschien gaat het allemaal iets trager.
- Neem regelmatig contact op. Bel, mail, stuur een sms-je, schrijf een brief.
- Steek een handje toe als sommige taken even te zwaar zijn.
terug naar boven
5. Down of depri?
 Vervelende gebeurtenissen bezorgen iedereen wel eens een sombere bui. Maar wanneer is er sprake van een depressie? De grens tussen ‘ff down’ en een depressie is moeilijk te trekken.
Zeker is dat pas van depressie sprake is als je gedurende een lange tijd last hebt van sombere gevoelens, je niets meer ziet zitten, je nergens nog plezier aan beleeft, je het gevoel hebt dat niemand je kan helpen, je je leeg voelt en je nauwelijks nog reageert op wat er rondom je gebeurt.
De signalen van een depressie:
- minstens 14 dagen een sombere, prikkelbare stemming tijdens het grootste deel van de dag
- minstens 14 dagen verminderde interesse en plezier in de meeste activiteiten
- op korte tijd veel vermageren zonder dieet of op korte tijd opmerkelijk zwaarder worden
- niet kunnen slapen of juist veel meer slapen dan normaal
- rusteloos zijn, niet kunnen stil zitten of juist heel loom zijn, geen zin hebben om iets te beginnen
- doodop zijn en geen energie hebben
- je waardeloos of schuldig voelen
- je moeilijk kunnen concentreren en besluiteloos zijn
- regelmatig aan de dood of aan zelfmoord denken
Voor wie het eerste of tweede zinnetje klopt, én minstens vier van de daaropvolgende zinnen, maakt misschien een depressie door. Blijf niet bij de pakken zitten. Erover praten is een eerste belangrijke stap.
terug naar boven
 6. Meer info
Dit dossiertje is natuurlijk niet uitgebreid genoeg om een antwoord te geven op alle vragen die je je misschien stelt. Maar geen nood ! CM heeft je nog heel wat meer te bieden. De infocentra voor gezondheid zetten hun deuren wagenwijd open met folders, boeken, artikels, tijdschriften, … over gezondheidsthema’s. Een adres in je buurt vind je via de website www.cm.be onder de rubriek gezondheid en ziekte, bij GVO.
Je vindt ook informatie op volgende websites:
www.skratsj.be
www.spiegelschrift.be
www.zwaarweer.nl
www.zogeknogniet.nl
www.inpetto-jeugddienst.be
www.jongereninformatie.be
www.kjt.org
www.jongeren-en-depressie.org
www.jac.be
www.jips.be
www.tele-onthaal.be
Heb je nood aan een anoniem gesprek, bel dan naar het nummer 106 van Tele-onthaal.
terug naar boven
7. Jongeren aan het woord!
Jongere interviewt jongere …
Waarom voel jij je soms ‘ff down’?
|
Kurt: Mijn ouders hebben beiden goed en hard gestudeerd. Op dat vlak lijk ik echt niet op hen. De moed zinkt diep in mijn schoenen als ik met een – in hun ogen - slecht rapport naar huis moet.
Jan: Wanneer ik op radio en TV hoor hoeveel mensen hun job verliezen, maak ik me toch wel wat zorgen over de toekomst. Zal ik ooit een leuke, goedbetaalde job vinden ? Ik kan me er soms echt ‘ff down’ bij voelen.
Evi: Ik heb er echt een hekel aan als mijn moeder begint te zeuren over mijn kleren. Ik vind zwart zalig, zij vindt dat maar een rouwige kleur. En ze kan het niet laten om hierover te zagen. Vooral als we samen het huis uit gaan, naar een familiefeest of zo, dan is ze net een oubollige tante! |
Marie: Een paar weken geleden ontdekte ik dat een vriendin een geheim had doorverteld. Ik voelde me echt belachelijk en heb me serieus kwaad gemaakt op haar. Achterklap kan voor mij echt niet.
Frederik: Ik ben net veranderd van studierichting. Al mijn maten zijn gebleven. Ik mis ze wel in de klas. Soms kan ik me daar ongelooflijk rot door voelen.
Isabelle: Als ik in de spiegel kijk, vind ik mezelf toch niet zo’n schoonheid. Zal ik ooit een toffe vriend vinden ? Het maakt me soms wel bang en onzeker. |
Wat doe je als je je ‘ff down’ voelt?
|
Frederik: Ik speel gitaar in een groepje. Als we geen repetitie hebben, ram ik stevig op mijn gitaar om me zo af te reageren. En met een koptelefoon stoor je toch geen kat.
Isabelle: Ik heb de neiging om alles wat in huis is op te vreten: chips, chocolade, koekjes, nootjes,… hoe vettiger hoe prettiger denk ik dan. Achteraf voel ik me daar super slecht bij natuurlijk.
Kurt: Laat me dan maar met rust. Ik ga languit op bed liggen en probeer nergens aan te denken. |
Marie: Ik kan dan niet alleen blijven. Meestal zoek ik mijn vriend op, ga naar het jeugdhuis of naar een fuif. Ik zoek afleiding in het gezelschap van anderen.
Jan: Ik trek mijn sportschoenen aan en ga een eindje joggen. Ik laat me letterlijk even uitwaaien.
Evi: Ik bel een vriendin. Is die niet thuis dan installeer ik me achter de PC en zoek ik iemand die met mij wil chatten. Ik moet dan echt met iemand kunnen praten. |
Met wie kan je erover praten?
|
Frederik: Ik kan er zeker niet over praten met mijn ouders. Die begrijpen er toch niets van. Zij leven echt in een wereldvreemde wereld. Meestal leiden gesprekken tot ruzies en dan heb je het pas goed zitten.
Evi: Ik heb een heel goeie vriendin waar ik steeds bij terecht kan. Ook zij begrijpt me niet altijd volledig, maar ze probeert me tenminste niet te veranderen en geeft me soms wel eens een tip hoe zij zo’n situatie aanpakt.
Jan: Ik praat liever met mijn moeder als iets me tegensteekt. Zij luistert echt en probeert de situatie ook eens van mijn kant te bekijken. |
Marie: Ik kan steeds bij mijn vriend terecht en hij bij mij. Meestal hebben we zelfs geen woorden nodig om te zeggen dat het ons even tegen zit.
Kurt: Toen ik me laatst echt ellendig voelde, merkte mijn klasleraar het op. We hadden een goed gesprek. Ik weet nu dat ik bij hem terecht kan als ik het even niet meer zie zitten.
Isabelle: Ik praat er niet graag over met iemand anders. Ik ben bang dat anderen me belachelijk vinden. Ik schrijf alles van me af in mijn dagboek. |
Wat zijn volgens jou de verschillen tussen je ‘ff down’ en je depri voelen?
|
Kurt: ‘ff down’ zijn is volgens mij niet hetzelfde als depressief zijn. Meestal gaat dit gevoel wel over als het leven weer zijn normale gang gaat: weer naar school, een pintje gaan drinken,… Als je depri bent, werken die oplossingen niet. Ik denk dat je dan meer nodig hebt dan gewoon de activiteiten van alle dag. Depressiviteit kan ook veel langer duren en het gaat dieper.
Isabelle: ‘ff down’ is een momentopname en waait wel weer over. Depressie is eigenlijk een ziekte, een probleemsituatie. Dat is ‘ff down’ niet. Iedereen maak het wel eens mee. |
Marie: Ik vind het ook twee verschillende dingen, maar denk wel dat je van het ene in het andere verzeild kan geraken. Het is dus belangrijk dat je iets doet aan dat rotgevoel dat iedereen wel eens kan overkomen.
Frederik: Als je je ‘ff down’ voelt, kan je meestal wel zeggen waarom je je zo voelt. Bij depressie zit alles tegen en kan je op de duur niet meer zeggen waarom het je niet goed gaat.
Jan: Als je je ‘ff down’ voelt, kan je nog wel uitkijken naar iets dat je leuk vindt, bv. een afspraakje met je vrienden of een leuk TV-programma. Bij depressie vind je niks nog leuk, kijk je nergens meer naar uit. Alles is één zwart gat. |
terug naar boven
8. Wie of wat is Skratsj?
 Skratsj is de jongerenservice van CM en is er ook voor jou! Skratsj staat voor een breed gamma van activiteiten en producten, allemaal in het ruime kader van gezondheid en veiligheid én gericht op jongeren.
Nieuwsgierig? Surf eens naar www.skratsj.be. Je vindt er niet alleen info over “ff down”. Je kan er ook terecht voor de mega Skratsj-vakanties, thema’s rond “body & mind”, @work & @kot, … Meer en meer kom je ons ook tegen op de festivalweide en bij andere evenementen.
Skratsj is er voor en door jongeren! Laat je stem horen op onze site: ‘Skratsj it out!’
Dit dossiertje kwam tot stand door middel van de mini-krant van Skratsj. Dit is een realisatie van de dienst GVO-LCM - Brussel.
terug naar boven
|
